Een vrolijke psalm met syncopisch handgeklap

Op het in november geplande symposium Psalm bijt mens zoeken we naar creatieve manieren om de psalmen in het zonnetje te zetten. Dat we niet zonder deze grondwet van onze liturgie en samenkomst kunnen staat buiten kijf. Interessanter is de vraag: hoe dan? 

Dat geldt met name voor de bekende Geneefse psalmen. Die worden al eeuwen in Nederlandse (protestantse) kerken gezongen. Inmiddels zit daar wat de klad in. Door velen worden de 16e -eeuwse melodieën als archaïsch ervaren, ook in ‘mijn’ PKN kerk. Ik vermoed echter dat het gedateerde taalgebruik hierin een grotere factor vormt.
De soms anachronistische uitvoeringspraktijk van deze psalmen uit de renaissance werkt ook niet mee aan de omarming er van. Een langzame en lijzige begeleiding, het zingen van psalmen op een slepende romantische wijze doen mensen denken aan saaie kerkdiensten van vroeger. In een overwegende popcultuur leggen ze het dan af.
De muzikanten van The Psalm Project hebben een goede poging gedaan om de Geneefse melodieën in een pop-jasje te kleden. Sommigen komen zo veel dichterbij. Maar het kan ook ‘origineler’, dichter bij de tijd van ontstaan.

SuzukiDe Japanse Bach expert-vertolker-dirigent Masaaki Suzuki heeft op het BIS label veel Bachwerken, onder andere de complete Cantaten, opgenomen. Minder bekend is dat hij al in 1996 een CD heeft gemaakt met achttien Geneefse psalmen in Japanse berijming. Geïnspireerd door het contact met de voormalige organist van de Haarlemse Bavo, Klaas Bolt, werkte hij als lid van een commissie 20 jaar aan de Japanse versie.
Zelf gebruik ik de Geneefse psalm 47 wel eens in workshops om te laten zien dat het verschijnsel syncopen echt niet alleen iets is van de hedendaagse popcultuur. Ik laat de deelnemers er dan syncopisch bij klappen (met dat laatste begint de psalm zelf trouwens..).
De uitvoering van Suzuki – met handgeklap – is briljant. Stevig tempo en leuke instrumenten. Heerlijk die vlugge bewegingen van de fluit. De orgelpartij is om te genieten!

Wellicht dat dit ook een inspiratiebron kan zijn om de Geneefse psalmen opnieuw in te kleuren. Er zijn vast wel gitaristen die de luitpartij (akkoorden) willen spelen, drummers die een djembé kunnen hanteren en blokfluitisten (waar vind je die niet) die een eenvoudig lijntje kunnen spelen. Gecomponeerd door de organist die dan meteen zijn eigen partij wat opfrist.

 

Kees van Setten met dank aan Wietse v.d. Hoek voor het attenderen. 

 

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *