Klaagliederen anders

 

Jeremia

Inleven in de schriftlezing dat is wat Andries Govaart in zijn workshop tijdens de studiedag “De Klacht in de Eredienst”, maart 2012 instudeert voor de uitvoering in de Slotviering. Met het thema van de dag als invalshoek, maken deelnemers kennis met verschillende ‘Out of the box’ manieren om de schriftlezing uit te verzorgen. 

De uitgangspunten zijn dezelfde als in de workshop “Schriflezing Anders” tijdens het symposium “Veelkleurig Vieren”, maart 2011:

  • In ieder vorm van liturgie wordt uit de Schrift gelezen.
  • Schriftlezing heeft een rituele en een inhoudelijke kant.
  • Heel de mens en heel de schepping mag deelnemen aan de schriftlezing.
  • Iedere vorm van schriftlezing is gericht op de communicatie tussen God en mens

Er zijn vanouds verschillende wijze van schrift lezen:

Recto tono: het reciteren van de schrift, op verhoogde toon beoefend in de kloosters, niet-interpreterend, grotere verstaanbaarheid gaandeweg komen er toch weer versieringen bij de grote feesten, recto tono ligt dicht tegen het rappen aan.
Beeldend lezen: je ziet voor je wat je leest, je leeft je in in de diverse handelende personen van het verhaal/van de schrifttekst, je gaat na wat voor tekst het is, wat voor literair genre. kijk uit dat de lector niet tussen de tekst en de hoorder gaat staan.

Theatrale setting: je maakt gebruik van de specifieke mogelijkheden van de ruimte, je speelt met de tijd (niet alles hoeft achter elkaar, wat kan tegelijk), met de stilte, meerdere rollen, meerder personen.
decor, rekwisieten, kleding, beweging, enscenering. In de theatrale setting is het voor iedereen duidelijk dat het een eigen interpretatie is.

Opdracht

Werken aan de klacht i.b. Klaagliederen 3,1-20 en Psalm 23, ook ter voorbereiding van de slotviering.

  • Ensceneer de teksten in een concrete ruimte, denk aan het weglaten van tekst, aan herhaling, hard / zacht, vertraging/ versnelling, begeleiding door andere geluiden (stamvoeten, handgeklap, sissen, brommen ed) stappen; Neem de lezing hardop door: Wat valt je op, tot wat voor een setting/enscenering nodigt de lezing uit. Kies een ruimte, wat is het tijdsverloop (denk aan stilte), een of meerdere personen
  • Kies eventueel voor een vertelperspectief vanuit een van personen uit het verhaal Welke lichaamshouding, mimiek, rekwisiet, decor, kleding is dienstbaar?
  • Kies iemand die de regie doet en oefen met elkaar minstens een keer.
  • Overleg op welke wijze je de geloofsgemeenschap erbij kunt betrekken.
  • We gaan met de hele groep de verschillende speelplekken langs, dus denk na over waar de gemeente/hoorders/toeschouwers staan/zitten/liggen.

Uit de verschillende ensceneringen kiezen we er één voor de slotviering, die oefenen we in de pauze in de kerkzaal, de deelnemers die niet meedoen in die enscenering functioneren als ‘aanjagers’ voor de deelname van de overige aanwezigen in de slotviering.

Klaagliederen 3,1-20

1 Ik ben de mens die te lijden heeft onder de stok van zijn toorn.

2 Hij leidt mij en voert mij – in een lichtloos duister.

3 Tegen mij heft hij zijn hand op, steeds opnieuw, dag na dag.

4 Mijn vlees en mijn huid doet hij wegteren, en al mijn botten breekt hij.

5 Hij sluit mij in en omringt me met gif en tegenspoed.

6 Hij laat mij in duisternis wonen, als de doden van eeuwen her.

7 Hij trekt een muur rond mij op, ik kan er niet uit; zwaar zijn mijn bronzen ketenen.

8 Al schreeuw ik en roep ik om hulp, hij wil mijn gebed niet horen.

9 Hij verspert mij de weg met rotsblokken, mijn paden maakt hij krom.

10 Als een beer loert hij op mij, als een leeuw in het verborgene.

11 Hij dringt me opzij, hij verscheurt me en verwoest mijn leven.

12 Hij spant zijn boog en kiest mij als doelwit voor zijn pijlen.

13 Hij treft mij in het hart met de pijlen uit zijn koker.

14 Dag na dag moet ik het ontgelden in het spotlied van mijn volk.

15 Hij verzadigt mij met bittere kruiden, hij geeft me alsem te drinken in overvloed,

16 hij laat me mijn tanden stukbijten op stenen, hij drukt mij neer in het stof.

17 Mijn leven is verstoken van vrede, geluk is mij vreemd geworden.

18 Steeds denk ik: Verdwenen is mijn glans, vervlogen mijn hoop op de HEER.

19 Gedenk mijn nood en mijn zwervend bestaan, de alsem en het gif.

20 Telkens als ik mijn lot overdenk, ben ik diep terneergeslagen.

Psalmen 23

1 Een psalm van David. De HEER is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets.

2 Hij laat mij rusten in groene weiden en voert mij naar vredig water,

3 hij geeft mij nieuwe kracht en leidt mij langs veilige paden tot eer van zijn naam.

4 Al gaat mijn weg door een donker dal, ik vrees geen gevaar, want u bent bij mij, uw stok en uw staf, zij geven mij moed.

5 U nodigt mij aan tafel voor het oog van de vijand, u zalft mijn hoofd met olie, mijn beker vloeit over.

6 Geluk en genade volgen mij alle dagen van mijn leven, ik keer terug in het huis van de HEER tot in lengte van dagen.

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *