Mensen stimuleren actief te zingen

Bruggen bouwen tussen mensen die niet van elkaars liederen houden, dat is de missie van Werkgroep Eredienst Creatief, die op 17 maart 2012 een studiedag over liturgie organiseert. Ds. Jaap Overeem van EredienstCreatief: “Je moet je inspannen om de waarde te ontdekken van iets waar je niet van houdt.”

Blended worship

Blended worship: een Ghanees en een Nederlander vieren samen pasen met muziek en dans. Foto ANP Marcel Antonisse

Wat is uw missie?
“Er is in de kerk een groep die liturgisch angehaucht is en een groep die meer evangelisch geïnspireerd is. Simpel gezegd: je bent een fan van Oosterhuis of je houdt van opwekkingsliederen. Allebei lijkt niet te kunnen. Wij willen graag dat mensen elkaars liederen gaan zingen, ook al vinden ze die verschrikkelijk. We hebben daar de term stretching voor: je moet jezelf uitrekken, inspannen. Als Werkgroep EredienstCreatief hopen we dat er zo een gesprek op gang komt. Zelf heb ik ooit veel moeite gehad om de teksten van Oosterhuis te zingen, omdat ik ze niet begreep. Maar de muziek van Oomen hielp me om de woorden me eigen te maken. Achteraf ben ik blij dat ik ermee kennisgemaakt heb.”

Hoe is de werkgroep ontstaan?
“We zij voor het eerst bij elkaar gekomen in 2007. Het was begonnen met een e-mail; die mail werd doorgestuurd, het werd een correspondentie, en uiteindelijk besloten we elkaar eens te ontmoeten. In 2008 zijn we naar een symposium van Calvin Institute of Christian Worship geweest en vorig jaar hebben we zelf een symposium georganiseerd. Dat was met bijna tweehonderd deelnemers, ook van buiten PKN, een succes. Volgend jaar willen we weer een meerdaags programma samenstellen. De studiedag op 17 maart kun je zien als een opmaat daarvoor.”

Het thema voor de studiedag is ‘De klacht van de eredienst’. Vanwaar dat thema?
“Als je de psalmen leest, valt het op dat daarin veel wordt geklaagd. Toch is dat gebruik in de protestantse liturgie op de achtergrond geraakt. Veel deelnemers aan ons symposium van vorig jaar zeiden ook dat ze er eigenlijk iet zo goed weg mee wisten. Vandaar de vraag: wat gebeurt er als we de klacht terugbrengen? Hoe kun je daar creatief vorm aan geven? De studiedag beginnen we bijvoorbeeld met een viering waarin kyrië en gloria worden omgedraaid, zodat de lofzang eindigt in een klacht in plaats van andersom.”

Eén van de workshops op de studiedag heeft als titel ‘Zing het lied opnieuw’. Hoe kun je creatief omgaan met een bestaand kerklied?
“Op het symposium kregen we van de deelnemers terug dat ze behoefte hadden aan praktische tips om zelf aan de slag te gaan. Een simpel voorbeeld: zing eens een vrolijke psalm twee keer zo langzaam. Je kunt ook, als je een beamer gebruikt, per couplet aangeven of de mensen hard of zacht moeten zingen. Zo stimuleer je mensen om actief te zingen.”

Op welk publiek mikt u?
“Iedereen die iets met liturgie heeft is welkom. Wij mikken op een breed publiek van predikanten, musici, worshipsleaders, leden van liturgiecommissies. Op het symposium vorig jaar waren naast leden van de PKN bijvoorbeeld ook een aantal mensen uit de Baptistengemeenten, de Nederlands gereformeerde en de christelijke gereformeerde kerken. Het was niet alleen een PKN-feestje.”

De kosten voor de dag zijn 55 euro per persoon. Kunt een paar redenen geven om erheen te gaan?
“Voor mij zou de belangrijkste reden nieuwsgierigheid zijn naar wat er leeft, wat de nieuwe ontwikkelingen zijn. Verder is openheid belangrijk; de meeste aanwezigen zijn bij liturgie betrokken, maar vaak op een totaal verschillende manier. De studiedag is dus een mooie gelegenheid om je horizon te verbreden. Als derde reden zou ik de sprekers, zoals Andries Govaart en Kees van Setten willen noemen, ik ben benieuwd wat zij zullen brengen. Ten slotte zijn de prachtige vieringen aan het begin en aan het eind van de dag een goede reden om te gaan. De kosten zijn misschien niet heel laag; maar er zit bijvoorbeeld een lunch in, en we huren ook een aantal professionele musici in, dat kost natuurlijk geld.”

Een sleutelbegrip van de werkgroep is blended worship; het idee dat nieuwe liederen en oude liederen heel goed te mengen zijn. Geldt dat ook voor andere kunstvormen?
“Laatst hebben wij in de gemeente van Stiens, waar ik predikant ben, iemand gevraagd om tijdens de gemeentezang te dansen, met vlaggen in verschillende kleuren. De kleuren sloten aan bij de tekst: rood en goud stond voor vuur, groen voor aarde. Ik vond het schitterend om te zien hoe de muziek en dans samengingen. Doordat de danseres ook tussen de beamer en het scherm doorliep, verkleurde de tekst; dat raakte me als een onverwacht effect. Ik heb zelf de motoriek van een stapel planken, ik had mijn bedenkingen, maar na afloop was ik helemaal om.”

Nels FahnerChristelijk Weekblad


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *