Verbindend Vieren

Nynke Dijkstra-Algra is theologe en werkzaam in het landelijke team missionair werk van de protestantse kerk.

Nynke Dijkstra-Algra is theologe en werkzaam in het landelijke team missionair werk van de protestantse kerk.

Kunnen verschillende tradities met elkaar verbonden worden in één viering zonder dat het een ratjetoe wordt met losse elementen die onderling geen enkele ‘klik’ hebben?

In de protestantse kerk kennen we de gereformeerde traditie en de oecumenische (‘hoogliturgische’) stroming. Daarnaast is er de evangelische invloed. In veel gemeentes wordt ermee geworsteld: mogen we een opwekkingslied zingen? Maken we gebruik van een beamer? Verbindend vieren is de titel van een nieuw boek en tegelijk een vertaling van het Engelse begrip ‘blended worship‘. Hierin wordt gezocht naar de verbinding tussen verschillende liedtradities en culturen en stromingen in de liturgie/eredienst.

Variatie
Verbindend vieren houdt een pleidooi voor variatie, waarbij de bron – ‘het verhaal van Gods bevrijdend handelen in Jezus Christus’ – uitgangspunt is. Het is een boek met bezinnende hoofdstukken, theologische doordenking én praktijkvoorbeelden, geschreven door verschillende auteurs. Precies op tijd; het nieuwe liedboek schijnt een keur aan liederen uit diverse tradities te bevatten. Dit boek kan ons helpen die liederen te verbinden. En de praktijk leert dat dit kan.

Andere tradities niet uitsluiten, maar zoeken naar elkaars kracht

In april werd het boek gepresenteerd tijdens een symposium waarbij de deelnemers ook konden ruiken aan de praktijk van verbindend vieren. Ds. Machiel van der Giessen reageerde vanuit de gereformeerde traditie, dr. Gert Landman vanuit de oecumenische en dr. Miranda Klaver vanuit de evangelische. En tot mijn vreugde kwamen de verschillende tradities met elkaar in gesprek. Geen uitsluiting, neerbuigendheid of snelle oordelen, maar zoeken naar elkaars kracht en naar het hart van de eredienst en de liturgie. Dat is bijzonder; jaren geleden leek dat een onmogelijkheid.

Stretchen
‘Verbindend vieren’ is niet in iedere context de oplossing. Het vergt nogal wat van de gemeente: begrip voor verschillende tradities. Ben ik bereid een lied te zingen omwille van de ander? ‘Stretchen‘ heet dat ook wel – een term van Kees van Setten, musicus en theoloog en gedreven voorstander van blenden. Het vergt ook veel van voorgangers en musici; bereidheid om samen te werken en naar elkaars suggesties te luisteren. En daar de tijd voor nemen. Soms past dat allemaal niet en ligt het meer voor de hand om verschillende soorten diensten náást elkaar te organiseren, ook wel ‘mixed economy‘ genoemd.

Royaliteit
Houd elkaar niet in de klem, maar geef ruimte voor verschillende stijlen en doelgroepen. Dat is geen knieval voor welke vorm dan ook, maar royaliteit. Per saldo bereik je dan vaak meer mensen. Combinaties zijn ook mogelijk: in mijn eigen gemeente in Houten weten we wat verbindend vieren is maar zijn er ook diensten met een eigen kleur en orde van dienst: jeugdkerk, vesper en Taizé-viering.
Tijdens het symposium werd duidelijk dat er vervolggesprekken nodig zijn. Over het belang van de preek bijvoorbeeld, centraal in de gereformeerde traditie. De ‘talen’ van de verschillende stromingen vergen ook nogal eens vértaling. En soms moet je ook constateren dat muziekculturen niet te verenigen zijn; dat de context en de stijl van een gemeente vragen om een heldere keuze voor één stijl. In de Schilderwijk in den Haag zingt Matthijs Vlaardingerbroek (pionier en kerkplanter) bijvoorbeeld geen Oosterhuis, maar Marco Borsato.

Bron: Woord & Dienst, jaargang 62 – Nummer 5 – mei 2013

 

Verbindend Vieren

Klaas-Willem de Jong, red. (2013), Verbindend vieren, Spelen met vormen en stijlen in de eredienst. Boekencentrum, Zoetermeer, 156 pagina’s. € 14,90.

Zie ook het artikel Samen een weg vinden in de Eredienst. Andere reacties op het boek zijn te vinden op Theoblogie en de blog van Bert Altena.

 

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *